Levenstestament: wat is het?

Een levenstestament is een document waarin u een aantal zaken vastlegt voor het geval er tijdens uw leven iets gebeurt waardoor u (tijdelijk) niet meer zelfstandig kunt handelen. Bijvoorbeeld door de gevolgen van een ongeval, een beroerte of een ziekte als Alzheimer.

In het levenstestament legt u vast wat in een dergelijke situatie uw wensen zijn. Bijvoorbeeld ten aanzien van uw medische behandeling en uw financiën. Ook kunt u in het levenstestament een euthanasieverklaring opnemen. Daarnaast kunt u er één of meer personen in aanwijzen die u vertrouwt en hen machtigen om namens u bepaalde zaken te regelen, op de manier die u wenst. Met een levenstestament bent u dus in staat om in een ingrijpende situatie toch zelf de regie in handen te houden.

Heeft u problemen bij de verdeling van de erfenis?

Gespecialiseerde advocaatAdvocaat mr. Jan Damstra zet graag alle juridische mogelijkheden voor u op een rij.

Ervaren

Deskundig

Gratis eerste advies

Levenstestament: wat is het?

Een levenstestament is een document waarin u een aantal zaken vastlegt voor het geval er tijdens uw leven iets gebeurt waardoor u (tijdelijk) niet meer zelfstandig kunt handelen. Bijvoorbeeld door de gevolgen van een ongeval, een beroerte of een ziekte als Alzheimer.

In het levenstestament legt u vast wat in een dergelijke situatie uw wensen zijn. Bijvoorbeeld ten aanzien van uw medische behandeling en uw financiën. Ook kunt u in het levenstestament een euthanasieverklaring opnemen. Daarnaast kunt u er één of meer personen in aanwijzen die u vertrouwt en hen machtigen om namens u bepaalde zaken te regelen, op de manier die u wenst. Met een levenstestament bent u dus in staat om in een ingrijpende situatie toch zelf de regie in handen te houden.

Lees in het artikel Wat kunt u in het levenstestament vastleggen meer over wat u allemaal in een levenstestament kunt regelen.

Heeft u problemen bij de verdeling van de erfenis?

Gespecialiseerde advocaatAdvocaat mr. Jan Damstra zet graag alle juridische mogelijkheden voor u op een rij.

Ervaren

Deskundig

Gratis eerste advies

In een levenstestament legt u zaken vast voor het geval er tijdens uw leven iets gebeurt waardoor u (tijdelijk) niet meer zelfstandig kunt handelen.

Lees in het artikel Wat kunt u in het levenstestament vastleggen meer over wat u allemaal in een levenstestament kunt regelen.

Verschil testament en levenstestament

Een gewoon testament werkt pas na uw overlijden. In een testament legt u vast wat er na uw overlijden met uw nalatenschap moet gebeuren. Voor de uitvoering wijst u in het testament een executeur testamentair aan. Deze executeur testamentair kan pas met zijn of haar werkzaamheden beginnen als u bent overleden. Tegenwoordig voelen veel mensen echter de behoefte om ook iemand aan te stellen voor de periode voorafgaand aan het overlijden. Daarvoor is het levenstestament in het leven geroepen.

Een levenstestament werkt nog tijdens uw leven. In een levenstestament regelt u zaken voor het geval u nog wel in leven bent, maar zelf (tijdelijk) geen beslissingen meer kunt nemen. In een levenstestament wijst u één of meer gemachtigden aan, die tijdens leven uw belangen kunnen behartigen. Zij worden daarom ook wel ‘levensexecuteur’ genoemd.

Lees in het artikel Levensexecuteur benoemen meer over de levensexecuteur.

Verschil volmacht en levenstestament

In een algehele notariële volmacht kunt u alleen financiële zaken regelen. In een levenstestament regelt u veel meer. Zo kunt u in een levenstestament ook, zo gedetailleerd als u dat zelf wilt, bepalingen opnemen over medische zaken (medische volmacht), euthanasie en persoonlijke zaken (zoals de verzorging van uw minderjarige kinderen, of een huisdier). Een algehele volmacht is dus vaak maar een onderdeel van het veel uitgebreidere levenstestament.

Een ander belangrijk verschil is dat levenstestamenten centraal worden geregistreerd, in het Centraal Levenstestamentenregister. Daardoor kan iedereen die daartoe bevoegd is het levenstestament inzien en uitvoering (laten) geven aan uw wensen. Bij een volmacht is dat niet het geval. Daarnaast is het levenstestament in samenwerking met de banken opgesteld, waardoor de volmacht in het levenstestament automatisch door de banken zal worden geaccepteerd. Dat is bij een volmacht ook niet altijd het geval.

Waarom een levenstestament?

Tijdens uw leven kan er van alles gebeuren waardoor u, al dan niet tijdelijk, niet in staat bent om zelfstandig beslissingen te nemen en te handelen. Denkt u hierbij aan een ongeval waardoor u in coma raakt, een hersenbloeding of aan dementie. Als u in zo’n situatie niet meer in staat bent om zelf uw wil te bepalen en een handtekening te zetten wordt het voor uw partner of familie ingewikkeld om bijvoorbeeld uw (gezamenlijke) woning te verkopen. Of om een schenking te doen aan uw kinderen. Of om met uw vermogen te schuiven, zodat u in een fiscaal gunstig regime blijft en geen hogere eigen bijdrage voor uw zorg hoeft te betalen. Een levenstestament maakt het regelen van deze zaken aanzienlijk gemakkelijker. Daarnaast kunt u in een levenstestament zelf bepalen wie uw belangen behartigt, en ook wie niet.

Als u geen levenstestament heeft en u wordt wilsonbekwaam, dan beslist de kantonrechter wie u mag vertegenwoordigen. Dat is, afhankelijk van uw lichamelijke en/of geestelijke situatie, een bewindvoerder, een curator of een mentor. Deze persoon is niet altijd automatisch uw partner, of degene die u zelf op het oog had. De kantonrechter kent uw wensen immers niet.

Naast het feit dat u in dat geval geen controle heeft over wie u mag vertegenwoordigen en wie niet, kost een procedure bij de kantonrechter tijd en geld. Er zijn bovendien allerlei formaliteiten aan verbonden. Zo moet een bewindvoerder of curator voor veel handelingen toestemming vragen aan de kantonrechter en mag hij vaak veel minder dan de gemachtigde in een levenstestament. Daarnaast moeten deze vertegenwoordigers elk jaar rekening en verantwoording aan de kantonrechter afleggen.

U leest hier meer over in het artikel Wilsbekwaam.

Voor wie is een levenstestament van belang?

Een levenstestament is in de eerste plaats van belang voor uzelf. U legt er in vast wat er met uzelf, uw vermogen, uw minderjarige dierbaren of huisdieren moet gebeuren als u dat zelf niet meer kunt beslissen. Maar een levenstestament is ook van belang voor iedereen die u lief heeft: uw partner, kinderen en andere familie, alsmede uw zakelijke partner en zorgverleners. Het is fijn voor hen om te weten wat uw wensen zijn en daar invulling aan te kunnen geven.

Wanneer maakt u een levenstestament?

U kunt eigenlijk altijd een levenstestament maken. Op dit moment maken veel mensen uit de zogenaamde babyboomgeneratie een levenstestament. Zij zijn zich er bewust van dat zij ouder en brozer worden en houden zich nadrukkelijker bezig met de mogelijkheid dat zij in de nabije toekomst niet meer in staat zullen zijn om zelfstandig te handelen. Met een levenstestament houden zij de regie over hun eigen leven.

Maar ook als u nog jonger bent kunt u een levenstestament maken. Een ongeluk zit in een klein hoekje. Het kan dan rust geven te weten dat u een aantal zaken goed heeft geregeld. Wie er uw vermogen mag beheren bijvoorbeeld, en wie vooral niet. Wie er met uw artsen mag overleggen en welke behandelingen u wel of juist niet wilt ondergaan. Of wie er voor uw minderjarige kinderen gaat zorgen als u bijvoorbeeld in coma komt te liggen. In een levenstestament kunt u voor al die gevallen iemand aanwijzen.

Zorgt u er in ieder geval voor dat u er vroeg genoeg bij bent. De belangrijkste voorwaarde voor het maken van een levenstestament is namelijk dat u wilsbekwaam bent. Dat wil zeggen dat u nog in staat moet zijn om uw wil te bepalen.

Lees in het artikel Wilsbekwaam meer over wilsbekwaamheid en wilsonbekwaamheid.

Een levenstestament wijzigen of herroepen

Als u een levenstestament laat opmaken wil dat niet zeggen dat u het ook snel nodig zult hebben. Vaak ligt het jarenlang ongebruikt in een la. Omstandigheden kunnen in zo’n periode wijzigen. Opvattingen ook, bijvoorbeeld over de personen die u in uw levenstestament gemachtigd had. Het is mogelijk om een eenmaal opgemaakt levenstestament te wijzigen. Daarvoor moet u een nieuwe notariële akte laten opmaken. Ook als u het levenstestament in zijn geheel zou willen herroepen moet u daar een nieuwe notariële akte van laten opmaken. U kunt het dus niet zomaar verscheuren of in de prullenbak gooien.

Let op: voor het wijzigen of herroepen van uw levenstestament moet u op dat moment ook nog wilsbekwaam zijn.

Juridisch advies

Heeft u problemen rondom het aanspraak maken op uw kindsdeel? Of doet er een ander erfenis conflict voor? Mr. Jan Damstra staat u graag bij om te bepalen welke rechten u heeft.

Liever persoonlijk contact?