Legitieme portie

In mijn praktijk word ik dagelijks gebeld met de vraag: ‘Heb ik recht op mijn legitieme portie en hoe hoog is deze legitieme portie?’

Deze vraag is niet altijd eenvoudig te beantwoorden. Het is bijvoorbeeld afhankelijk van wanneer uw ouder is overleden. Was het voor 2003, dan heeft het begrip ‘legitieme portie’ namelijk een andere betekenis dan ná 2003. Dat heeft niet alleen gevolgen voor de hoogte van de legitieme portie, maar ook uw juridische positie.

Heeft u problemen bij de verdeling van de erfenis?

Mr. Jan Damstra zet graag alle juridische mogelijkheden voor u op een rij.

Ervaren

Deskundig

Gratis eerst advies

U heeft recht op uw legitieme portie als u onterfd bent

Voor 2003 was de juridische positie van een legitimaris (degene die recht heeft op een legitieme portie) beter dan na 2003. Voor 2003 was een legitimaris namelijk ook erfgenaam. Na 2003 is een legitimaris enkel en alleen nog een schuldeiser van de nalatenschap. Niet meer en niet minder.

Legitieme portie opeisen

Een onterfd kind van een ouder die na 2003 overleed, moet binnen vijf jaar de legitieme portie opeisen. Het maakt dan niet uit of u op de hoogte was van het overlijden. Dus als u daar pas na acht jaar achterkomt, dan heeft u nergens meer recht op. Is uw vader of moeder vóór 2003 overleden, dan bent u ook erfgenaam en niet gebonden aan deze vervaltermijn van vijf jaar.

Hoogte van de legitieme portie na 2003

De regeling van na 2003 is vrij eenvoudig. Een legitimaris heeft recht op de helft van het erfdeel dat een erfgenaam zal ontvangen. Indien er bijvoorbeeld drie erfgenamen zijn, dan zou u als u niet onterfd zou zijn een derde deel van de nalatenschap moeten ontvangen. Omdat u onterfd bent, heeft u recht op de helft van een derde deel, hetgeen overeenkomt met een zesde deel.

Hoogte van de legitieme portie voor 2003

Is uw ouder voor 2003 overleden? Dan had u recht op een ander breukdeel. Het breukdeel werd bepaald op basis van het aantal kinderen dat de erflater naliet. Was u enig kind, dan was de legitieme portie de helft van het bedrag dat u had geërfd als er geen testament was. Had uw ouder twee kinderen, dan is het twee derde en bij drie of meer kinderen drie vierde van dat bedrag.

Voordelen van een beroep op de legitieme portie na 2003

Het hoeft niet in alle gevallen nadelig te zijn om onterfd te zijn. In sommige gevallen kan de legitieme portie hoger zijn dan een erfdeel van de erfenis. Dat heeft te maken met de wijze waarop de legitieme portie wordt berekend. Ik zal dat verduidelijken met een voorbeeld:

Voorbeeld

De nalatenschap is € 120.000,- en er zijn drie erfgenamen. Ieder van de erfgenamen heeft recht op € 40.000,-.

De legitieme portie voor het onterfde kind is € 20.000,-, namelijk een zesde deel van de nalatenschap.

Daar blijft het echter niet altijd bij: de legitieme portie kan veel hoger uitvallen. De legitieme portie bestaat namelijk ook uit een deel van de nalatenschap van alle giften en schenkingen die de erflater voor zijn of haar dood heeft gedaan.

Heeft u problemen bij de verdeling van de erfenis?

  • Snel inzicht in uw juridische mogelijkheden

  • Voorstel op maat: duidelijkheid over werkzaamheden en kosten

  • Hulp van een gespecialiseerde, ervaren advocaat

  • Direct contact: vergaderlocaties in heel Nederland

ONZE WERKWIJZE

Wilt u de hulp van een erfrecht advocaat? Bij Erfrechtshulp.nl weet u precies waar u aan toe bent.

intake

INTAKE

We verkennen uw situatie. Wat zijn uw juridische mogelijkheden?

Stap1
kennismaking

ADVIESGESPREK

Samen met u bespreken we uw zaak en de haalbaarheid.

Stap2
begroting

BEGROTING

U ontvangt een begroting: wat zijn de kosten van advocaat en griffierecht?

Stap3
akkoord

ERFRECHTSHULP

Akkoord gegeven? Dan starten wij met het behartigen van uw belangen.  

Stap4
  • Stap1

    INTAKE

    We verkennen uw situatie. Wat zijn uw juridische mogelijkheden?

  • Stap2

    ADVIESGESPREK

    Samen met u bespreken we uw zaak en de haalbaarheid.

  • Stap3

    BEGROTING

    U ontvangt een begroting: wat zijn de kosten van advocaat en griffierecht?

  • Stap4

    ERFRECHTSHULP

    Akkoord gegeven? Dan starten wij met het behartigen van uw belangen.

Artikel 4:67 BW

In artikel 4:67 BW staat het volgende opgenomen:

Bij de berekening van de legitieme porties worden de volgende door de erflater gedane giften in aanmerking genomen:

  1. Giften die kennelijk gedaan en aanvaard zijn met het vooruitzicht dat daardoor legitimarissen worden benadeeld;
  2. Giften die de erflater gedurende zijn leven te allen tijde had kunnen herroepen of die hij bij de gift voor inkorting vatbaar heeft verklaard;
  3. Giften van een voordeel, bestemd om pas na zijn overlijden ten volle te worden genoten;
  4. Giften, door de erflater aan een afstammeling gedaan, mits deze een afstammeling van hem legitimaris van de erflater is;
  5. Andere giften, voor zover de prestatie binnen vijf jaar voor zijn overlijden is geschied.

We zullen niet alle punten a t/m e in dit artikel bespreken, maar uit deze opsomming valt af te leiden dat indien erflater tijdens zijn leven giften heeft gedaan, deze bij de nalatenschap moeten worden opgeteld.

Het onderstaande rekenvoorbeeld verduidelijkt dit:

Rekenvoorbeeld

Soms is haalt een legitimaris meer voordeel uit een nalatenschap dan een erfgenaam. Stel, een erflater heeft tijdens zijn leven een bedrag van € 500.000,- aan een of meer erfgenamen heeft geschonken, zodat er minder over is voor de  na zijn overlijden. De erflater en met name degenen die de gift hebben gekregen komen dan bedrogen uit. Het bedrag aan giften moet namelijk worden opgeteld bij de nalatenschap.

Bij het bepalen van de legitieme portie dient het bedrag van € 500.000,- aan giften namelijk te worden opgeteld bij de nalatenschap van € 120.000,-. De legitimaire massa is dan € 620.000,- groot. De legitieme portie is niet een zesde deel van € 120.000,- maar een zesde deel van € 620.000,-. Dat is € 103.333,-.

De nalatenschap is echter maar € 120.000,-. De legitimaris is schuldeiser van de nalatenschap en ontvangt  € 103.333,-. De twee andere erfgenamen krijgen geen € 40.000,- maar mogen samen het restant van ongeveer €17.000,- onder elkaar te verdelen. De legitieme portie is in dit voorbeeld dus hoger dan het erfdeel van de erfgenamen.

Als u naar aanleiding van dit artikel een vraag heeft, dan kunt u deze altijd per e-mail of telefonisch aan mij stellen.

Erfrecht advocaat

Wilt u een erfrecht advocaat inschakelen om u te helpen bij een conflict rondom de erfenis? Mr. Jan Damstra zet graag alle juridische mogelijkheden voor u op een rij.