Wanneer vervalt of verjaart een kindsdeel?

 

Helaas krijgen erfgenamen niet altijd te horen wanneer een ouder is overleden. Zo kan het voorkomen dat ze pas na (geruime) tijd aanspraak kunnen maken op de erfenis. Hoe werkt dit in de praktijk? Het is mogelijk dat een kindsdeel vervalt of verjaart wanneer er niet op tijd aanspraak op wordt gemaakt.

Wij hebben alle informatie voor u op een rij gezet.

 

Heeft u problemen bij de verdeling van de erfenis?

Gespecialiseerde advocaatAdvocaat mr. Jan Damstra zet graag alle juridische mogelijkheden voor u op een rij.

Ervaren

Deskundig

Gratis eerste advies

Wanneer vervalt of verjaart een kindsdeel?

Helaas krijgen erfgenamen niet altijd te horen wanneer een ouder is overleden. Zo kan het voorkomen dat ze pas na (geruime) tijd aanspraak kunnen maken op de erfenis. Hoe werkt dit in de praktijk? Het is mogelijk dat een kindsdeel vervalt of verjaart wanneer er niet op tijd aanspraak op wordt gemaakt.

Wij hebben alle informatie voor u op een rij gezet.

 

Heeft u problemen bij de verdeling van de erfenis?

Gespecialiseerde advocaatAdvocaat mr. Jan Damstra zet graag alle juridische mogelijkheden voor u op een rij.

Ervaren

Deskundig

Gratis eerste advies

Als u er achter komt dat uw vader of moeder al langer dan 5 jaar geleden is overleden, ook al wist u dat niet, dan kunt u geen aanspraak meer maken op uw legitieme kindsdeel.

Wanneer vervalt of verjaart kindsdeel?

Als erfrechtsadvocaat krijg ik regelmatig de vraag van kinderen wanneer hun aanspraak op de legitieme portie (het kindsdeel) van de erfenis van hun ouders vervalt of verjaart. Met name als vader of moeder was hertrouwd en nu een stiefouder het kinds- en/of erfdeel moet uitkeren, zitten kinderen met veel vragen.

In deze blog geef ik antwoord op de vraag wanneer een kindsdeel vervalt of verjaart. De eerste vraag die beantwoord moet worden om antwoord te geven op die vraag is of er een testament is opgesteld door de overleden ouder. Als dit het geval is dan is een tweede aandachtspunt of het testament voor of na 2003 op papier is gezet. Sinds 1 januari 2003 is het erfrecht ingrijpend veranderd. Dit heeft ook gevolgen gehad voor de legitieme portie (het kindsdeel).

Voor 1 januari 2003 bepaalde artikel 960 BW (oud) het volgende:

‘De legitieme portie of het wettelijk erfdeel is een gedeelte der goederen, hetwelk aan de bij de wet geroepene erfgenamen in de regte nederdalende linie wordt toegekend, en waarover de overledene, noch bij gifte onder de levenden, noch bij uiterste wil, heeft mogen beschikken.’

Onder het oude erfrecht was de legitieme portie dus gelijk aan een aandeel in de nalatenschap. De legitimaris was mede-eigenaar van het geheel en had het recht om verdeling van de nalatenschap te eisen. Onterven was in deze situatie eigenlijk niet mogelijk. Omdat de legitieme portie een aandeel in de nalatenschap was, verjaarde de aanspraak op die legitieme portie niet. Een gedeeld eigendomsrecht verlies je immers niet door slechts tijdsverloop.

Voor 2003 opeisen erfdeel/legitieme

Dat betekent dat het kind van zijn of haar kinds- en/of erfdeel van de stiefouder kan opeisen. De nalatenschap wordt dan gewoon verdeeld. Echter, in veel testamenten van voor 2003 is een ouderlijke boedelverdeling opgenomen. Dat wil zeggen dat de erflater (degene die is overleden) in zijn testament heeft laten opnemen dat het erfdeel van het kind of de legitieme pas opeisbaar is als de langstlevende (stief)ouder komt te overlijden.

Na 2003 niet opeisen erfdeel/legitieme

Sinds 1 januari 2003 is de wet veranderd. De erfgenaam die zijn kindsdeel wil opeisen kan dat pas in tegenstelling tot voor 2003 pas na overlijden van de langstlevende (stief)ouder. Tot die tijd heeft het kind een NIET OPEISBARE VORDERING op de langstlevende (stief)ouder.

Artikel 4:63 lid 1 BW luidt als volgt:

‘De legitieme portie van een legitimaris is het gedeelte van de waarde van het vermogen van de erflater, waarop de legitimaris in weerwil van giften en uiterste wilsbeschikkingen van de erflater aanspraak kan maken.’

 

Nieuwe situatie 

Waar voor 2003 werd gesproken over ‘een gedeelte der goederen’ gaat het nu over ‘een gedeelte van de waarde van het vermogen’. De legitieme portie betreft nu een vordering in geld op de erfgenamen gezamenlijk en niet meer een erfdeel; de legitimaris is geen mede-eigenaar meer. In de nieuwe situatie is het dus wel mogelijk om een kind te onterven.

Het is echter niet mogelijk om te voorkomen dat dat kind een beroep doet op zijn legitieme portie. Omdat er nu sprake is van een geldvordering op de nalatenschap, verjaart die vordering vijf jaar nadat hij opeisbaar is geworden (tenzij de verjaring tijdig wordt gestuit).

Uiterlijk 5 jaar

Artikel 4:85 BW is in dat verband nog van belang. Het recht van de legitimaris om aanspraak te maken op de legitieme portie (het kindsdeel) vervalt wanneer hij niet binnen een door een belanghebbende (meestal erfgenaam) gestelde redelijke termijn, en uiterlijk 5 jaar na het overlijden van de erflater, heeft aangegeven dat hij zijn legitieme portie wenst te ontvangen.

Als u er achter komt dat uw vader of moeder al langer dan 5 jaar geleden is overleden, ook al wist u dat niet, dan kan u geen aanspraak meer maken op uw legitieme/ kindsdeel.

Wilsrechten

De wetgever heeft het kind na 2003 wel een mogelijkheid gegeven om te voorkomen dat de stiefouder zijn of haar erfdeel opmaakt. Het kind heeft na 2003 wilsrechten gekregen. Het kind kan zijn stiefouder dwingen voor de waarde van zijn erfdeel een vruchtgebruik te vestigen. Vaak wordt dit vruchtgebruik op de woning gevestigd.

 

Gratis intake

Bij Erfrechtshulp.nl kunt u vertrouwen op een ervaren en gespecialiseerde advocaat die uw belangen behartigt. Wilt u weten wat Mr. Jan Damstra voor u kan betekenen? Neem dan contact op voor een gratis intake.