Erfrecht stiefkind

 

Stel: als uw vader – na een scheiding of het overlijden van uw moeder – hertrouwt. Wat gebeurt er dan met uw deel van de erfenis als hij komt te overlijden?

Het antwoord op deze vraag is helaas niet universeel te beantwoorden. Wat uw erfrecht als stiefkind van uw stiefmoeder is, is onder andere afhankelijk van wat er in een testament van uw vader en stiefmoeder is gezet.

In dit artikel leggen we je meer uit over het erfrecht stiefkind en leggen we een aantal van de mogelijke scenario’s uit.

Lees verder

Heeft u problemen bij de verdeling van de erfenis?

Gespecialiseerde advocaatAdvocaat mr. Jan Damstra zet graag alle juridische mogelijkheden voor u op een rij.

Ervaren

Deskundig

Gratis eerste advies

Erfrecht stiefkind

 

Stel: als uw vader – na een scheiding of het overlijden van uw moeder – hertrouwt. Wat gebeurt er dan met uw deel van de erfenis als hij komt te overlijden?

Het antwoord op deze vraag is helaas niet universeel te beantwoorden. Wat uw erfrecht als stiefkind van uw stiefmoeder is, is onder andere afhankelijk van wat er in een testament van uw vader en stiefmoeder is gezet.

In dit artikel leggen we je meer uit over het erfrecht stiefkind en leggen we een aantal van de mogelijke scenario’s uit.

Heeft u problemen bij de verdeling van de erfenis?

Gespecialiseerde advocaatAdvocaat mr. Jan Damstra zet graag alle juridische mogelijkheden voor u op een rij.

Ervaren

Deskundig

Gratis eerste advies

Wat jouw erfrecht als stiefkind van jouw stiefmoeder is, is onder andere afhankelijk van wat er in een testament van jouw vader en stiefmoeder is gezet.

 

Vordering op erfenis

In de wet is vastgesteld dat als één van jouw ouders komt te overlijden, jouw erfdeel niet direct opeisbaar is. Je krijgt je erfenis dus niet onmiddellijk in handen, maar krijgt een vordering op de erfenis die je pas kunt opeisen als allebei je ouders zijn overleden. In het oude erfrecht was dit nog wel het geval, maar om de langstlevende echtgenoot of geregistreerde partner te beschermen is dit veranderd.

Bescherming langstlevende partner

Er ontstonden namelijk situaties waarin alle kinderen hun erfdeel opeisten na het overlijden van één van beide ouders. De langstlevende echtgenoot of geregistreerde partner kwam daardoor in de financiële problemen terecht. Om de partner die na een overlijden achterblijft beter te beschermen, is er dus in het huidige erfrecht vastgesteld dat de kinderen een vordering hebben die niet direct opeisbaar is. Pas als de langstlevende partner of geregistreerde partner ook overlijdt, kunnen de kinderen hun erfdeel ontvangen.

Stiefbroers en stiefzussen

Echter als jouw stiefmoeder overlijdt dan hebben haar kinderen ook recht op een stuk van de erfenis en daarmee indirect op de erfenis van jouw vader. Door deze constructie kan het dus zo zijn dat jouw stiefbroers en stiefzussen opeens ook een deel van de erfenis van één van jouw ouders krijgen en dat een erfstuk uit jouw familie bij de stieffamilie terecht komt. Hoe wordt jouw erfrecht als stiefkind beschermt?

Scenario 1: Erfrecht stiefkind; bescherming door Wilsrecht

Als er sprake is van stieffamilie dan hebben kinderen volgens de wet mogelijkheden om hun eigen positie als stiefkind te versterken. Dit gebeurt via het zogenaamde Wilsrecht. Dit houdt in dat de stiefkinderen een vordering op de langstlevende echtgenoot of geregistreerde partner hebben. De kinderen vorderen goederen ter waarde van hun deel van de erfenis. We noemen dit bloot eigendom.

Daarmee worden de kinderen eigenaar van de goederen, maar kan de geregistreerde partner of langstlevende echtgenoot deze wel blijven gebruiken (vruchtgebruik). De kinderen kunnen op die manier bijvoorbeeld een vordering op het huis leggen.

Dat betekent dat de stiefouder in het huis blijft wonen, maar deze niet zonder toestemming van het stiefkind mag verkopen.

Hoewel dit een mooie manier is waarop jij als stiefkind in het erfrecht wordt beschermd, kan het ook zorgen dat je tegen problemen aanloopt. Als jij bijvoorbeeld een vordering hebt op een deel van het huis, dan kan jouw stiefouder stellen dat je over dat deel van het huis ook hypotheekrente moet betalen. Je zult dan aan de kantonrechter moeten vragen om dit niet te hoeven doen. Verder moet je als stiefkind ook alert zijn op het feit dat je stiefouder een mogelijkheid heeft om onder het Wilsrecht uit te komen.

Jouw stiefouder kan jou – en eventuele andere stiefkinderen – vragen of jullie gebruik willen maken van jullie Wilsrecht. Hij stelt dan een “redelijke termijn” waarbinnen jullie moeten reageren op deze vraag. Je verklaart dan als stiefkind wel of geen gebruik te willen maken van het Wilsrecht. Als jij als stiefkind niet binnen de gestelde redelijke termijn reageert, dan kun je geen gebruik meer maken van jouw Wilsrecht.

Onterfd?

Bent u onterfd of denkt u dat u wordt onterfd? Met de quickscan ontdekt u wat uw mogelijkheden zijn.

Scenario 2: Erfrecht stiefkind; zonder testament 

Een belangrijke opmerking hierbij is dat het uitmaakt of de overleden ouder in kwestie wel of geen testament heeft laten opstellen. Als er geen testament is, dan gaat de erfenis in eerste instantie naar de langstlevende echtgenoot en de kinderen van de overledene. Stel: jij bent een kind uit het eerste huwelijk van je vader. Na zijn scheiding hertrouwt hij.

Enkele jaren later overlijdt hij. Jouw stiefmoeder ontvangt een deel van de erfenis en jij hebt een vordering op jouw stiefmoeder voor jouw deel van de erfenis van jouw vader. Als jouw stiefmoeder overlijdt en geen testament heeft, dan krijg jij in principe niets van haar erfenis. Je hebt wel nog recht op het deel van de erfenis van jouw vader waar jij een vordering op had, maar meer dan dat niet. Dit komt omdat er geen sprake is van een bloedlijn tussen jou en je stiefouder.

Alleen in een testament kan een stiefouder een andere verdeling besluiten. Jouw erfrecht als stiefkind is in dit geval (een overlijden van een stiefouder zonder testament) dus beperkt tot de vordering die jij had op jouw vader. Het is verstandig om je wilsrechten uit te oefenen jegens stiefmoeder ter hoogte van je vaders erfdeel.  Als je niets doet en stiefmoeder heeft geen testament gemaakt dan loop je het risico dat de erfenis van vader naar de eigen kinderen van jouw stiefouder gaan.

 

Scenario 3: Erfrecht stiefkind; stiefouder verandert testament na overlijden partner 

Als jouw stiefouder wel een testament heeft waarin jij bent opgenomen, dan is dit echter ook geen garantie een juiste verdeling van de erfenis. Stel jouw vader en zijn nieuwe partner hebben allebei in hun testament ook de kinderen van de ander opgenomen. Zodat bij overlijden ook de niet-biologisch eigen kinderen een deel van de erfenis ontvangen. Zo zijn alle kinderen beschermt, toch? Niet helemaal.

Na het overlijden van jouw vader, staat het jouw stiefmoeder tenslotte vrij om haar testament aan te passen. Ze kan hierdoor alsnog haar eigen biologisch kinderen als de enige erfgenamen benoemen. Daardoor vissen jullie toch nog achter net het als zij overlijdt. Ondanks dat jouw vader dacht dit te hebben ondervangen.

Om dit te voorkomen moet er in het testament vastgelegd worden dat de kinderen van zijn partner na zijn overlijden een zogeheten voorwaardelijke making krijgen. Dit houdt in dat zijn stiefkinderen – jouw stiefbroers en –zussen – alleen aanspraak maken op zijn erfenis als jij en zijn andere kinderen ook voor een gelijk deel meedoen in het nalatenschap van jullie stiefmoeder.

 

Scenario 4: Erfrecht stiefkind; rentedragende vordering 

Naast dat het erfrecht stiefkind jou beschermt als één van jouw hertrouwde ouders overlijdt, beschermt het erfrecht stiefkind uiteraard ook jouw stiefbroers en –zussen in een dergelijke situatie. Ook zij hebben volgens het erfrecht stiefkind de mogelijkheid om gebruik te maken van hun Wilsrecht. 

Stel: jouw vader is opnieuw getrouwd met een vrouw die al kinderen had uit een eerder huwelijk of jouw vader en zijn nieuwe vrouw hebben nog samen kinderen gekregen. Op het moment dat jouw stiefmoeder overlijdt, dan hebben haar kinderen recht op een deel van haar erfenis. Zij hebben dan een vordering op hun deel van de erfenis bij jouw vader. Jouw vader mag gebruik blijven maken van de erfenis, maar zodra hij overlijdt hebben zij recht op hun deel.

Als er sprake was van een niet-rentedragende vordering, dan is er niets aan de hand. Maar als jouw stiefbroers en –zussen recht hadden op een rentedragende vordering, dan betekent dit dat het kan zijn dat zij de erfenis voor jouw neus wegsnoepen. Als het vermogen geslonken is, bijvoorbeeld omdat de waarde van het huis of effecten is gedaald, dan kan het zijn dat jij niets meer erft of veel minder doordat eerst de hoge vordering wordt uitgekeerd. Er kan natuurlijk ook sprake zijn van een omgekeerde situatie.

Als er een rentedragende vordering was en het huis meer waard is geworden, dan kom jij financieel beter uit dan je stiefbroers en –zussen. Jouw (stief)ouders kunnen dit probleem ondervangen door in hun testament op te nemen dat alle kinderen eenzelfde deel van de erfenis krijgen. In het testament wordt dan gezet dat de verkrijging van de kinderen gemaximeerd worden tot het deel dat de kinderen van de langstlevende partner ontvangen.

Erfrecht advocaat

Wilt u een erfrecht advocaat inschakelen om u te helpen bij een conflict rondom de erfenis? Mr. Jan Damstra zet graag alle juridische mogelijkheden voor u op een rij.

Scenario 5: Erfrecht stiefkind; beide biologische ouders overleden 

Als jouw vader is hertrouwd nadat jouw moeder is overleden, dan liggen de zaken echter nog net iets anders als je vader ook komt te overlijden. Want: toen jouw moeder overleed, had jij een vordering op jouw vader voor een deel van jouw erfenis. Jouw vader had het vruchtgebruik van jouw deel van de erfenis. Dit deel zou vrijkomen en direct opeisbaar zijn op het moment dat hij zou overlijden, maar voor zijn overlijden trouwde hij met jouw stiefmoeder. Mag jouw stiefmoeder nu – zoals hierboven uitgelegd – via het erfrecht vruchtgebruik blijven maken van dit deel van de erfenis? Nee.

Als jouw biologische ouders gescheiden waren, dan had jouw stiefmoeder wel vruchtgebruik gehad van de erfenis. Maar doordat jouw moeder is overleden tijdens het huwelijk met jouw vader, is dit deel van de erfenis direct opeisbaar na het overlijden van jouw vader. Ook als er nog een stiefmoeder in het spel is. Jouw stiefmoeder zal moeten meewerken aan het uitbetalen van jouw erfdeel. Let op! Het gaat hierbij om het erfdeel dat jij van de erfenis van jouw moeder. Op jouw erfdeel van de erfenis van jouw vader heeft je stiefmoeder wel nog steeds het recht op vruchtgebruik. In dit voorbeeld kan moeder ook vervangen door vader en andersom.

Als jouw ouder na het overlijden van jouw andere ouder hertrouwt, is het van belang om te kijken naar jouw erfrecht als stiefkind en hoe je het jouw erfrecht als stiefkind veilig stelt. Je kan bijvoorbeeld verzoeken om jouw erfdeel uit het nalatenschap van jouw overleden ouder al te laten uitkeren. Een andere mogelijkheid is om op te stellen waaruit het nalatenschap van de overleden ouder bestond en op welke wijze het vermogen van de nog levende ouder is opgebouwd.

Je kan er bijvoorbeeld voor kiezen om een boedelbeschrijving te maken. Als jouw ouder overlijdt, dan kan aan de hand van deze boedelbeschrijving bepaald worden waaruit het nalatenschap bestond zodat je voor de waarde van dit erfdeel een vruchtgebruik kunt vestigen op hetgeen vader aan stiefmoeder heeft nagelaten. Let er op dat vader (of moeder) in zijn (of haar) testament een beroep op de wilsrechten kan uitsluiten. Een erfrecht advocaat kan je advies geven.

Gratis intake

Bij Erfrechtshulp.nl kunt u vertrouwen op een ervaren en gespecialiseerde advocaat die uw belangen behartigt. Wilt u weten wat Mr. Jan Damstra voor u kan betekenen? Neem dan contact op voor een gratis intake.