Wanneer is een testament van een verstandelijk beperkt persoon rechtsgeldig?

Steeds vaker stappen erfgenamen naar de rechter om de wilsbekwaamheid aan te vechten van verstandelijk beperkte mensen die een testament hebben opgesteld. In veel gevallen gaat het om dementiepatiënten, maar ook mensen met een geestelijke achterstand worden regelmatig slachtoffer van personen of instellingen die de patiënt een testament op laten stellen zonder medeweten van familie.

Uitspraak over wilsbekwaamheid verstandelijk beperkte man

Deze maand was er nog een opmerkelijke uitspraak van het Gerechtshof in Arnhem. De rechter vernietigde het testament van Herman, die op 67-jarige leeftijd overleed. De man uit Apeldoorn had de verstandelijke vermogens van een kind van 6 jaar. In 1991 had hij zonder medeweten van zijn familie een testament op laten stellen waarin hij al zijn bezittingen via de Prinsen Geerligs Stichting naliet aan de zorginstelling waarin hij verbleef. Volgens de familie is er ‘misbruik gemaakt van een kwetsbaar mens’. Zijn zus procedeerde vijf jaar lang tegen de stichting waar de familie nog nooit van had gehoord. Het gerechtshof gaf hen gelijk. Ten eerste noemde de rechter Herman wilsonbekwaam en ten tweede was er sprake van belangenverstrengeling tussen de stichting en de zorginstelling.

Woordvoerder van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB), Hens Meengs, spreekt van een ‘unieke’ uitspraak. “Het is namelijk bijna niet meer vast te stellen of iemand in die tijd ook echt wilsonbekwaam was. De kans dat iemand succes haalt bij de rechter is dan ook niet groot,” vertelt hij aan het Algemeen Dagblad.

Steeds vaker onenigheid over wilsbekwaamheid

Het aantal ruzies over wilsbekwaamheid gaat alleen maar stijgen, denkt Meengs. “Daar zijn we alert op. Het aantal ouderen neemt toe en ziektes als dementie komen vaker voor.’’ Emeritus hoogleraar Martin Jan van Mourik noemt de problematiek rond wilsonbekwaamheid ‘schrikbarend groot’. De expert op het gebied van notarieel recht kent vele tientallen gevallen. “Mensen die uit zijn op het geld van afhankelijke mensen en hen blijkbaar bewegen om een testament op te maken. Het is één grote graaiende bende,” zegt hij in de krant.

De stichting is ondertussen woedend over de uitspraak van het gerechtshof. “Wij zijn van mening dat Herman wist wat hij deed”, zegt voorzitter Arthur Breukers. “Er moet hier sprake zijn van een misverstand. We gaan de juridische mogelijkheden bekijken om in beroep te gaan.”

Vanaf welke leeftijd is een testament geldig?

Wettelijk gezien is een testament alleen geldig als het is opgesteld door iemand van 16 jaar of ouder. Het is dus te beredeneren dat iemand met de verstandelijke vermogens van een kind van 6 geen geldig testament kan hebben zonder goedkeuring van naaste familie. Toch is het een ingewikkelde zaak, want de persoon in kwestie heeft dan wel het verstand van een kind, juridisch gezien is hij volwassen.

Heeft u vragen over een levenstestament?

Gespecialiseerde advocaatMr. Jan Damstra zet graag alle juridische mogelijkheden voor u op een rij.

Ervaren

Deskundig

Gratis eerste advies

Meest gelezen