Mag een erflater aan een erfgenaam verplichtingen opleggen en daaraan sancties verbinden?

We zien regelmatig dat in in een testament door de erflater de volgende passage wordt opgenomen:

1. Ik benoem, onder de last van voorgeschreven legaten, tot mijn enige erfgenamen mijn kinderen, gezamenlijk en voor gelijke delen;
2. Indien één van mijn kinderen zich tegen enige bepaling van dit testament of tegen de uitvoering daarvan verzet, beperk ik het erfdeel van het kind uitdrukkelijk tot zijn wettelijk erfdeel (legitieme portie).
Het ten gevolge hiervan vrijkomende gedeelte van mijn nalatenschap zal toekomen aan mijn echtgenote, die ik voor dat gedeelte alsdan tot erfgename benoem.

Heeft u problemen bij de verdeling van de erfenis?

Gespecialiseerde advocaatMr. Jan Damstra zet graag alle juridische mogelijkheden voor u op een rij.

Ervaren

Deskundig

Gratis eerste advies

Mag een erflater aan een erfgenaam verplichtingen opleggen en daaraan sancties verbinden?

We zien regelmatig dat in in een testament door de erflater de volgende passage wordt opgenomen:

1. Ik benoem, onder de last van voorgeschreven legaten, tot mijn enige erfgenamen mijn kinderen, gezamenlijk en voor gelijke delen;
2. Indien één van mijn kinderen zich tegen enige bepaling van dit testament of tegen de uitvoering daarvan verzet, beperk ik het erfdeel van het kind uitdrukkelijk tot zijn wettelijk erfdeel (legitieme portie).
Het ten gevolge hiervan vrijkomende gedeelte van mijn nalatenschap zal toekomen aan mijn echtgenote, die ik voor dat gedeelte alsdan tot erfgename benoem.

Heeft u problemen bij de verdeling van de erfenis?

Gespecialiseerde advocaatMr. Jan Damstra zet graag alle juridische mogelijkheden voor u op een rij.

Ervaren

Deskundig

Gratis eerste advies

 

Cautio Socini

 

Een dergelijke bepaling in een testament heeft een mooie Latijnse naam, namelijk Cautio Socini. In deze bepalingen staat opgenomen dat de erflater in zijn testament de verplichting heeft opgelegd aan zijn kinderen om een legaat uit te keren bij gebreke waarvan als zij dat niet doen zij geen recht meer hebben op hun wettelijk aandeel in de nalatenschap.

 

Sanctie tegen verzet van uitvoering testament

Oftewel: als één van de kinderen zich verzet tegen de uitvoering van het testament, wordt een sanctie opgelegd. Als er twee kinderen zijn en een echtgenote, dan betekent dit dat de kinderen niet een derde deel in de nalatenschap erven maar slechts voor hun legitieme portie dat overeenkomt met de helft van het wettelijk erfdeel, zijnde een zesde aandeel. Als deze bepaling in een testament is opgenomen, dan treedt deze bepaling direct in werking als een erfgenaam tegen de uitvoering van het testament in verzet komt.

 

Een belangrijke vraag is echter of een een erfgenaam verplichtingen op mag leggen in het testament middels een dergelijke bepaling en daar sancties aan mag verbinden. De Hoge Raad heeft zich over deze kwestie uitgelaten op 11 februari 2014 in Den Haag toen zich een casus voor deed.

Casus

 

In de casus die voor de Hoge Raad kwam, waren in het testament van de erflater de bovengenoemde bepalingen opgenomen. Als een erfgenaam zich tegen de uitvoering van het testament zou verzetten, dan zou hij niet zijn wettelijk erfdeel doch slechts zijn legitieme portie krijgen. Dat wil zeggen een niet in geld opeisbare vordering.

 

De executeur in deze zaak was van mening dat één van de erfgenamen zich tegen het testament had verzet en derhalve geen aanspraak kon maken op zijn wettelijk erfdeel. De erfgenaam die werd verweten dat hij het testament had overtreden, was het daar vanzelfsprekend niet mee eens. Een van de verweren van deze erfgenaam was dat het opnemen van een dergelijke bepaling (Cautio Socini) in strijd zou zijn met de wet, namelijk met artikel 4 van Boek 4 van het Burgerlijk Wetboek.

 

Burgelijk Wetboek

 

In artikel 4 van Boek 4 van het Burgerlijk Wetboek staat het volgende:

 

‘Een voor het openvallen van een nalatenschap verrichte rechtshandeling is nietig, voor zover zij de strekking heeft een persoon te belemmeren in zijn vrijheid om bevoegdheden uit te oefenen, welke hem krachtens dit boek met betrekking tot de nalatenschap toekomen.’

 

De Hoge Raad heeft het verweer echter afgewezen. De Cautio Socini is volgens de rechter niet in strijd met artikel 4 van Boek 4 BW. De Cautio Socini is een regelmatig gebruikte rechtsfiguur die wordt ingezet om legitimarissen ertoe te bewegen om bepaalde regelingen uit het testament uit te voeren.

 

Als zij dat niet doen, dan worden zij daarvoor gestraft. Zij worden dan in de legitieme gesteld. Er blijft enkel en alleen een niet opeisbare vordering in geld over die gelijk is aan de helft van het wettelijk erfdeel.

Juridisch advies

 

Indien u tot executeur bent benoemd en met deze bepaling in het testament te maken krijgt, waarbij u van mening bent dat één van de erfgenamen deze clausule overtreedt, dan is het raadzaam om u te laten adviseren door een erfrecht advocaat. Namelijk, wanneer u het kind dat de clausule volgens u overtreedt in de legitieme stelt, dan kan dit veel gevolgen hebben en zelfs uitmonden in een procedure bij de rechter.

Alvorens de clausule in te roepen, is het raadzaam om u volledig juridisch te laten informeren en adviseren

Gratis intake

Bij Erfrechtshulp.nl kunt u vertrouwen op een ervaren en gespecialiseerde advocaat die uw belangen behartigt. Wilt u weten wat Mr. Jan Damstra voor u kan betekenen? Neem dan contact op voor een gratis intake.